Saatlik Mahsuplaşma 2026 Rehberi
Saatlik mahsuplaşma, lisanssız elektrik üretiminde üretim ve tüketimin fatura dönemi boyunca toplu netleştirilmesi yerine, her saat diliminde ayrı ayrı netleştirilmesidir. Türkiye’de 2026 düzenlemeleriyle bu model, ilgili lisanssız tesisler için temel işleyiş haline gelmiştir.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya resmî uzlaştırma hesabı yerine geçmez. Nihai uygulama için Resmî Gazete, EPDK ve ilgili usul/esaslar esas alınmalıdır.
Kısa Cevap
2 Nisan 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle, lisanssız üretimde aylık mahsuplaşmadan saatlik mahsuplaşmaya geçiş çerçevesi netleşmiştir. Uygulama, ilgili hükümler doğrultusunda 1 Mayıs 2026 itibarıyla yürürlüğe girmiştir. Mesken abonelikleri bu yeni saatin dışında tutulmuş; aylık mahsuplaşma devam etmiştir. 12 Mayıs 2019’dan sonra çağrı mektubu alan yenilenebilir lisanssız tesisler (mesken hariç) saatlik modele dahildir. Ranaliz, mahsuplaşmayı resmen yapan sistem değildir; saatlik üretim / tüketim görünürlüğü ve PTF karar desteği sunar.
Mahsuplaşma Nedir? Saatlik Olanı Neden Farklı?
Basit tanım
Mahsuplaşma; belirli bir zaman diliminde üretim ile tüketimin birbirinden düşülmesi ve net üretim veya net tüketimin bulunmasıdır.
Aylık vs saatlik
| Aylık mahsuplaşma | Saatlik mahsuplaşma | |
|---|---|---|
| Zaman dilimi | Fatura / ay | Her saat |
| Örtüşme ihtiyacı | Ay içinde dengeleme daha esnek | Aynı saat içinde örtüşme kritik |
| Fazla üretim | Ay genelinde netleşebilir | Saat bazında ihtiyaç fazlası oluşur |
| Operasyon etkisi | Gün içi profil daha az kritik | Saatlik üretim-tüketim profili kritik |
Saatlik modelde “ayda toplam üretim ≥ aylık tüketim” yeterli olmayabilir. Öğlen bol üretim, gece yüksek tüketim varsa aynı ay içinde bile farklı saat sonuçları oluşur.
2026’da Ne Değişti? (Mevzuat Özeti)
Kaynaklara göre ana hatlar şöyledir:
- Yönetmelik değişikliği: 2 Nisan 2026, 33212 sayılı Resmî Gazete
- Uygulama tarihi: Mahsuplaşma ve ilgili veri hükümleri için 1 Mayıs 2026
- Kapsam: 12 Mayıs 2019’dan itibaren çağrı mektubu alan yenilenebilir lisanssız tesisler (mesken hariç)
- İstisna: Mesken aboneliklerinde aylık mahsuplaşma devamı
- Usul ve esaslar: 5 Mayıs 2026 tarihli ve 33244 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan mahsuplaşma usul/esasları ile operasyonel detaylar netleşmiştir
- Piyasa işletmecisi rolü: Saatlik mahsuplaşma süreçlerinde piyasa işletmecisi (EPİAŞ) altyapısı kritik hale gelmiştir
Detaylar tesis türü, grup yapısı ve ölçüm noktasına göre değişebilir. Kendi tesisiniz için dağıtım şirketi / görevli tedarik şirketi bilgilendirmesini ve birincil mevzuatı kontrol edin.
Kimler Etkilenir?
Daha yüksek etki
- Sanayi / ticari lisanssız GES’ler
- Üretim ile tüketimin saatlik örtüşmediği tesisler
- Uzak mesafeli / farklı ölçüm noktalı yapılar
- Çoklu tüketim noktası grupları
Daha sınırlı / farklı rejim
- Mesken abonelikleri (aylık mahsuplaşma devamı)
- Üretim ve tüketimi aynı saatlerde doğal örtüşen tesisler
10 yılını dolduran lisanssız GES’ler için ayrıca PTF tavanlı satış rejimi devrededir. Bu başlık için: 10 yılını dolduran GES’ler ve EPİAŞ PTF.
Örnek Saatlik Hesap (Basitleştirilmiş)
Aşağıdaki örnek eğitici amaçlıdır; resmî uzlaştırma formülü değildir.
| Saat | Üretim (kWh) | Tüketim (kWh) | Net |
|---|---|---|---|
| 10:00 | 120 | 80 | +40 (ihtiyaç fazlası) |
| 11:00 | 140 | 90 | +50 |
| 20:00 | 0 | 110 | -110 (net tüketim) |
| 21:00 | 0 | 95 | -95 |
Aylık mantıkta gündüz fazla üretim, gece açığını kısmen telafi edebilir.
Saatlik mantıkta 10:00 ve 11:00’deki fazlalar ile 20:00–21:00’deki açıklar ayrı sonuçlar üretir.
Bu yüzden 2026 operasyonunda şu sorular öne çıkar:
- Hangi saatlerde net üretim oluşuyor?
- Hangi saatlerde şebekeden çekiş artıyor?
- Yük kaydırma / depolama / proses planı mümkün mü?
- Bakım, üretimin yüksek olduğu saatlere mi denk geliyor?
İşletme İçin 12 Maddelik Kontrol Listesi
- Tesisiniz saatlik mahsuplaşma kapsamında mı, mesken istisnasında mı?
- Çağrı mektubu tarihi 12 Mayıs 2019 öncesi / sonrası mı?
- Üretim ve tüketim aynı ölçüm noktasında mı?
- Saatlik üretim profiliniz çıkıyor mu?
- Saatlik tüketim profiliniz çıkıyor mu?
- İnverter / sayaç verisi saatlik çözünürlükte güvenilir mi?
- Bağlantı kesintileri veri boşluğu yaratıyor mu?
- Alarmlar üretim kaybını erken yakalıyor mu?
- Bakım pencereleri yüksek üretim saatlerinden uzak mı?
- Varsa depolama / yük kaydırma senaryosu modellendi mi?
- PTF / dağıtım bedeli saatlik etkisi izleniyor mu?
- Yönetici raporu saatlik netleştirmeyi anlatacak dilde mi?
Ranaliz Bu Dönemde Nasıl Yardımcı Olur?
Önemli ayrım:
- Ranaliz mahsuplaşmayı yapan piyasa sistemi değildir.
- Ranaliz, saatlik üretim ve tesis verisini görünür kılarak karar destek sağlar.
Pratik karşılıklar:
- Saha ve portföy canlı izleme
- Saatlik / günlük üretim grafikleri
- Tüketim tesisi görünürlüğü (ilgili sahalarda)
- Alarm ve görev ile kayıp süreyi kısaltma
- Üretim tahmini ile gün içi planlama
- EPİAŞ PTF saatlik görünümü (PTF tipi sahalar)
- Raporlama ile yönetici brifingi
Yani Ranaliz’in değeri; “resmî mahsuplaşmayı hesaplamak” değil, saatlik modele göre operasyonu yönetebilmenizi sağlamaktır.
Saatlik Mahsuplaşma + AI: Birlikte Düşünmek
Saatlik rejimde “ne oldu?” kadar “ne olacak?” da önemlidir. Üretim tahmini ve Copilot, yüksek üretim / yüksek risk saatlerini önceden görünür kılabilir. Detay: Yapay zekâ ile enerji izleme sistemleri.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
1) Saatlik mahsuplaşma ne zaman başladı?
İlgili yönetmelik hükümleri çerçevesinde 1 Mayıs 2026 itibarıyla uygulanmaya başlanmıştır. Tesis bazlı geçiş detayları için usul/esaslar ve ilgili kurum bildirimleri kontrol edilmelidir.
2) Mesken GES’ler de saatlik mi?
Hayır. Mesken abonelikleri için aylık mahsuplaşmanın devam ettiği belirtilmiştir.
3) Saatlik mahsuplaşma gelirimi mutlaka düşürür mü?
Zorunlu değildir; ancak üretim-tüketim örtüşmesi zayıfsa ekonomik sonuçlar değişebilir. Profil analizi şarttır.
4) Ranaliz EPİAŞ mahsuplaşmasını otomatik yapıyor mu?
Hayır. Ranaliz izleme, analitik ve PTF görünürlüğü sunar; resmî mahsuplaşma / uzlaştırma EPİAŞ ve ilgili süreçlerde yürütülür.
5) Ne yapmalıyım?
Önce kapsamınızı doğrulayın, saatlik üretim-tüketim profilinizi çıkarın, kayıp ve alarm süreçlerinizi sıkılaştırın, gerekirse tahmin ve PTF görünürlüğünü operasyona bağlayın.
Sonuç
Saatlik mahsuplaşma, lisanssız üretimi “aylık toplam” oyunundan “saatlik örtüşme” oyununa taşır. Kazanan tesisler; daha çok panel kuranlar değil, saatlik veriyi okuyup aksiyon alanlar olacaktır.
Ranaliz ile saatlik üretim görünürlüğü, alarm, tahmin ve PTF karar desteğini aynı operasyon çatısında toplayabilirsiniz.
Hemen aksiyon alın
- Demo talep edin
- 10 yılını dolduran GES’ler ve PTF
- 2026 enerji izleme seçim rehberi
- Enerji izleme sistemleri rehberi
Kaynaklar
- Resmî Gazete — 2 Nisan 2026, 33212 sayılı sayı: Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliğinde Değişiklik
- Resmî Gazete — 5 Mayıs 2026, 33244 sayılı sayı: Mahsuplaşma işlemlerine ilişkin usul ve esaslar
- Paksoy / Mondaq / İSO özetleri (ikincil açıklamalar)
- Ranaliz ürün yetenekleri: saatlik üretim izleme, tüketim tesisi görünürlüğü, alarm, tahmin, EPİAŞ PTF ekranı
