# PTF Eşik ve Kural Motoru > PTF eşik ve kural motoru nedir, nasıl kurulur? Fiyat bandına göre üretim eşiği, saat/saha/inverter koşulu ve minimum çalışma süresi tanımlama rehberi. Kaynak: https://ranaliz.com/tr/blog/ptf-esik-kural-motoru · Yazar: Ahmet Korkmaz · Güncelleme: 2026-09-12 **PTF eşik ve kural motoru, saatlik piyasa takas fiyatını önceden tanımladığınız bantlara bölüp her banda bir üretim veya alarm davranışı bağlayan karar katmanıdır.** Ranaliz'de bu motor; fiyat bandı, saat aralığı, saha, inverter grubu, minimum üretim ve minimum/maksimum çalışma süresi koşullarını birlikte değerlendirir ve sonucu alarma, göreve veya inverter komutuna dönüştürür. > Bu yazı kural tasarımı içindir; kuralın devreye alınması sözleşme, dağıtım şirketi kısıtı ve inverter yetkisi doğrulanmadan yapılmamalıdır. Karar ve sorumluluk saha operatöründedir. ## Kısa Cevap Tipik bir kural üç bileşenden oluşur: ``` KOŞUL: PTF bandı + saat aralığı + saha/inverter filtresi EYLEM: üretim yüzdesi | alarm | görev KORUMA: minimum çalışma süresi, histerezis, günlük log ``` Örnek: ``` PTF < 1.50 TL/kWh → üretimi %0'a çek PTF 1.50–2.00 TL/kWh → üretimi %50'ye çek PTF > 2.00 TL/kWh → %100 üret ``` Kuralı kendi eşiklerinizle tasarlamak için: [PTF senaryo ve net gelir aracı](https://ranaliz.com/tr/ptf). ## Neden Tek Eşik Yetmez? "PTF düşükse kıs" tek satırlık kural, sahada iki soruna yol açar: aç-kapa titremesi (histerezis yokluğu) ve profil körlüğü (öğle üretim öz tüketime gidiyorsa kısmak zarar verir). Kural motoru bu yüzden tek eşik değil, **bant + koşul + koruma** üçlüsü olarak tasarlanır. Bağlam: [PTF otomasyonu](https://ranaliz.com/tr/blog/ptf-otomasyonu) katman modelini, bu yazı motorun kendisini anlatır. ## Kural Bileşenleri ### 1. Fiyat bandı Sabit TL/kWh eşiği yerine bant kullanmak, hızlı geçişlerde daha kararlıdır. Üç ila beş bant çoğu saha için yeterlidir. ### 2. Saat aralığı ve gün tipi Aynı fiyat bandı hafta içi ve hafta sonu farklı davranmalıdır — tüketim profili farklıysa kuralın da farklı olması gerekir. ### 3. Saha ve inverter filtresi Portföyde her saha aynı örtüşme oranına sahip değildir. Kural saha bazında, hatta inverter grubu bazında tanımlanmalıdır: [EPC ve O&M portföy izleme](https://ranaliz.com/tr/solutions/epc-om-portfolio). ### 4. Minimum üretim ve minimum çalışma süresi Kısıtlamanın belirli bir taban altına inmemesi (örneğin garanti veya ısıl sınır) ve bir kez devreye giren kısıtın en az X dakika sürmesi, ekipmanı gereksiz aç-kapadan korur. ### 5. Histerezis Eşiğe yakın dalgalanmada sürekli aç-kapa olmaması için giriş ve çıkış eşiği farklı tutulur: örneğin 1,50 TL'nin altına inince kıs, 1,65 TL'nin üstüne çıkınca aç. ## Kural Tasarımı: Adım Adım 1. Son 12 ayın saatlik PTF serisini ve kendi üretim/tüketim profilinizi yan yana koyun. 2. Marjın negatif olduğu bant aralığını bulun ([PTF ve dağıtım bedeli](https://ranaliz.com/tr/blog/ptf-dagitim-bedeli-net-gelir)). 3. Bu aralıkta öz tüketiminiz yüksekse kısıtlamayı erteleyin — kısmak şebekeden pahalı çekişe yol açabilir ([öz tüketim oranı](https://ranaliz.com/tr/blog/oz-tuketim-orani-nasil-olculur)). 4. Kalan aralık için bant, saat ve minimum süre koşullarını yazın. 5. Kuralı önce **sadece alarm** modunda çalıştırın; iki-üç hafta gözlemleyin. 6. Sonuçlar beklenenle örtüşüyorsa kuralı komut moduna alın ve inverter yetkisini tanımlayın. 7. Aylık olarak kuralı üretim ağırlıklı ortalama PTF ile yeniden kalibre edin. Adım 5 atlanmamalıdır — kural motorunu doğrudan komut modunda başlatmak, kalibrasyon hatasını doğrudan üretim kaybına çevirir. ## Kural Örnekleri | Senaryo | Koşul | Eylem | |---|---|---| | 10 yıl sonrası tavanlı satış, öz tüketim düşük | PTF < dağıtım bedeli, 11:00–15:00 | %40 kısıtla, min. 20 dk | | Sanayi tesisi, yüksek öz tüketim | PTF < dağıtım bedeli | Sadece alarm, kısıtlama yok | | Portföyde tek zayıf saha | Saha = X, PTF bandı düşük | O&M görevi + %20 kısıtlama | | Hafta sonu düşük tüketim | Gün = Cumartesi/Pazar, PTF bandı düşük | %60 kısıtla | Tablo başlangıç noktasıdır; her satır kendi verinizle doğrulanmadan üretime alınmamalıdır. ## Kural Motorunu Kim Kullanmalı? - 10 yılını dolduran, PTF tavanlı satış yapan lisanssız GES operasyonları ([10 yıl sonrası rejim](https://ranaliz.com/tr/blog/10-yilini-dolduran-gesler-epias-ptf)) - Öz tüketimi düşük, öğle fazlası yüksek sahalar - Portföyünde saha bazlı farklı davranış gereken EPC/O&M şirketleri - Kural yazmadan önce sadece alarm istekleri: [PTF alarm sistemi](https://ranaliz.com/tr/blog/ptf-alarm-sistemi) ## Ranaliz Ne Yapar, Ne Yapmaz? Yapar: fiyat bandı + saat + saha + inverter koşullarını birlikte değerlendiren kural motoru, kuralın alarm veya komut moduna alınması, Modbus/IEC 60870-5-104 üzerinden inverter/saha kontrolörüne kısıtlama komutu, kural performansının aylık raporu. Yapmaz: piyasa emri (GİP/GÖP teklifi), sözleşme ve yetki sınırının belirlenmesi, kuralın onaysız otomatik devreye alınması — komut moduna geçiş her zaman açık bir yetkilendirme ister. ## Sık Sorulan Sorular ### 1) Kural kaç bant olmalı? Çoğu sahada üç ile beş bant yeterlidir. Fazla bant, kalibrasyonu zorlaştırır ve histerezis tasarımını karmaşıklaştırır. ### 2) Kural yanlış kalibre edilirse ne olur? Gereksiz kısıtlama veya gereksiz aç-kapa oluşur. Bu yüzden her kural önce alarm modunda test edilmeli, sonra komut moduna alınmalıdır. ### 3) Her sahada aynı kural kullanılabilir mi? Hayır. Öz tüketim oranı ve tesis statüsü farklıysa aynı fiyat bandı farklı sonuç üretir. ### 4) Kural motoru mevzuat kısıtını bilir mi? Hayır. Sözleşme, dağıtım şirketi kısıtı ve inverter yetkisi kural tanımlanmadan önce operatör tarafından doğrulanmalıdır. ## Sonuç Kural motoru, PTF'yi izlemekle üretimi yönetmek arasındaki köprüdür. Doğru kurulduğunda kayıp üretimi pahalı saatte önler; yanlış kurulduğunda gereksiz kısıtlama ve ekipman yorgunluğu yaratır. Önce alarm modunda test edin, sonra komuta geçin. [Kuralınızı senaryo aracında test edin](https://ranaliz.com/tr/ptf) · [demo talep edin](https://ranaliz.com/tr/contact) ### Hemen aksiyon alın - [Canlı saatlik PTF fiyatları — bugünün gerçek verisi](https://ranaliz.com/tr/canli-ptf) - [PTF otomasyonu](https://ranaliz.com/tr/blog/ptf-otomasyonu) - [PTF alarm sistemi](https://ranaliz.com/tr/blog/ptf-alarm-sistemi) - [PTF'den inverter/SCADA komutuna](https://ranaliz.com/tr/blog/ptf-inverter-scada-kontrolu) - [PTF güç kısıtlama otomasyonu](https://ranaliz.com/tr/blog/ptf-guc-kisitlama-otomasyonu) ## Kaynaklar - EPİAŞ Şeffaflık Platformu — saatlik PTF serileri - EPDK tarife kurul kararları (veriş yönlü birim bedeller) - Ranaliz kural motoru: fiyat bandı, saat/saha/inverter koşulu, Modbus/IEC 60870-5-104 komut katmanı