# PTF Gelir Ayrıştırması

> PTF geliri, YEKDEM etkisi, tüketim tasarrufu, dağıtım bedeli ve dengesizlik kalemlerini ayrıştırıp gerçek ekonomik sonuca ulaşma yöntemi ve rapor şablonu.

Kaynak: https://ranaliz.com/tr/blog/ptf-gelir-ayristirma · Yazar: Ahmet Korkmaz · Güncelleme: 2026-09-12


**"PTF × kWh" tek satırlık hesap, GES'in gerçek ekonomik sonucunu göstermez.** Gerçek sonuç; PTF geliri, YEKDEM/tavan etkisi, tüketim tasarrufu, veriş yönlü dağıtım bedeli ve varsa dengesizlik maliyetinin toplamından çıkar. Bu beş kalemi ayrıştırmadan yapılan raporlama, hem yatırımcıya hem operasyona yanlış resim verir.

> Bu yazı raporlama çerçevesi içindir; resmî muhasebe veya vergi danışmanlığı yerine geçmez. Nihai mali sonuç için mali müşavir ve resmî uzlaştırma verisi esastır.

## Kısa Cevap

```
Gerçek ekonomik sonuç =
    PTF/statü geliri (ihtiyaç fazlası × uygulanan fiyat)
  + Tüketim tasarrufu (örtüşen kWh × kaçınılan perakende tarife)
  − Veriş yönlü dağıtım bedeli
  − Dengesizlik maliyeti (varsa)
  ± Diğer düzeltmeler
```

Kendi tesisiniz için bu ayrıştırmayı çalıştırmak: [PTF senaryo ve net gelir aracı](https://ranaliz.com/tr/ptf).

## Beş Kalemin Tanımı

### 1. PTF / statü geliri

İhtiyaç fazlası enerjinin satış geliridir. Tesis statüsüne göre uygulanan fiyat değişir: normal PTF tipi satışta doğrudan PTF, 10 yılını dolduran lisanssız tesislerde %90 YEKDEM ile PTF'nin düşük olanı (tavan etkisi). Ayrıntı: [10 yılını dolduran GES'ler ve EPİAŞ PTF](https://ranaliz.com/tr/blog/10-yilini-dolduran-gesler-epias-ptf), [ihtiyaç fazlası enerji nedir](https://ranaliz.com/tr/blog/ihtiyac-fazlasi-enerji-nedir).

### 2. Tüketim tasarrufu

Aynı saatte tesiste tüketilen (örtüşen) kWh'nin kaçınılan perakende maliyetidir. Bu kalem PTF'den bağımsızdır ve genelde en yüksek değerli kalemdir: [PTF, üretim, tüketim ve net enerji](https://ranaliz.com/tr/blog/ptf-tuketim-net-enerji).

### 3. Veriş yönlü dağıtım bedeli

Şebekeye verilen her kWh üzerinden düşülen sistem kullanım/dağıtım bedelidir. Öğle saatlerinde PTF bu bedelin altına inebilir ve marj negatife döner: [PTF ve dağıtım bedeli](https://ranaliz.com/tr/blog/ptf-dagitim-bedeli-net-gelir).

### 4. Dengesizlik maliyeti

Gerçekleşen üretimin gün öncesi bildirilen miktardan sapması durumunda oluşabilecek maliyettir. Bu kalem tesis tipine ve piyasa katılım şekline göre değişir; her tesiste aynı şekilde uygulanmaz.

### 5. Diğer düzeltmeler

Vergi, sözleşme primleri, portföy içi çapraz garanti gibi tesise özgü kalemlerdir. Bu yazı bu kalemleri kapsam dışı bırakır; mali müşavirinizle netleştirin.

## Neden Ayrı Satırlar Gerekir?

Tek bir "net gelir" rakamı, hangi kalemin iyileştirilebilir olduğunu gizler. Beş kalem ayrı raporlandığında:

- Dağıtım bedeli kalemi büyükse → yük kaydırma veya boyutlandırma tartışılır ([yük kaydırma](https://ranaliz.com/tr/blog/yuk-kaydirma-saatlik-mahsuplasma)).
- Tüketim tasarrufu düşükse → öz tüketim oranı iyileştirilmeli ([öz tüketim oranı](https://ranaliz.com/tr/blog/oz-tuketim-orani-nasil-olculur)).
- PTF/statü geliri beklenenden düşükse → tavan etkisi veya öğle düşüşü kontrol edilir ([öğle PTF düşüşü](https://ranaliz.com/tr/blog/ogle-ptf-dususu-ges-geliri)).

Tek satır bu üç farklı aksiyonu birbirine karıştırır.

## Aylık Rapor Şablonu

| Kalem | Bu ay (TL) | Geçen ay (TL) | Trend |
|---|---|---|---|
| PTF / statü geliri | | | |
| Tüketim tasarrufu | | | |
| Veriş yönlü dağıtım bedeli | (−) | (−) | |
| Dengesizlik maliyeti | (−) | (−) | |
| **Gerçek ekonomik sonuç** | | | |
| Negatif marj saat sayısı | | | |
| Önlenebilir tutar | | | |

Son iki satır, kayıp üretim ve otomasyon kararlarının girdisidir: [PTF kayıp/kazanç raporu](https://ranaliz.com/tr/blog/ptf-kayip-kazanc-raporu).

## Ayrıştırmayı Bozan Yaygın Hatalar

1. **Tüketim tasarrufunu hesaba katmamak.** Sadece satış gelirine bakmak, örtüşen kWh'nin değerini görünmez kılar.
2. **Tavan etkisini atlamak.** 10 yıl sonrası sahalarda %90 YEKDEM ile PTF'nin düşük olanını almadan hesap yapmak geliri şişirir.
3. **Dağıtım bedelini yıllık ortalamayla almak.** Bedel tarife dönemine göre değişebilir; güncel cetveli kullanın.
4. **Portföyde tek ortalama kullanmak.** Her ölçüm noktası ayrı ayrıştırılmalıdır.

## Ranaliz Ne Yapar, Ne Yapmaz?

Yapar: PTF/statü geliri, tüketim tasarrufu ve veriş yönlü dağıtım bedeli kalemlerini ayrı hesaplayıp aylık rapor üretme, negatif marj ve önlenebilir tutarı işaretleme, kendi verinizle senaryo karşılaştırması.

Yapmaz: dengesizlik maliyetinin resmî hesabı, vergi ve muhasebe kalemleri, resmî uzlaştırma — bu kalemler için mali müşavir ve resmî uzlaştırma verisi esastır.

## Sık Sorulan Sorular

### 1) Gerçek ekonomik sonuç ile fatura aynı şey mi?

Hayır. Bu bir operasyonel raporlama çerçevesidir; resmî fatura ve uzlaştırma ayrı süreçlerdir.

### 2) Dengesizlik maliyeti her tesiste var mı?

Hayır, tesis tipine ve piyasa katılım şekline göre değişir. Kendi statünüzü doğrulayın.

### 3) Bu ayrıştırma hangi kararları etkiler?

Boyutlandırma, yük kaydırma, batarya değerlendirmesi ve kural motoru eşiklerinin hepsi bu beş kalemin ayrı görülmesine dayanır.

### 4) Aylık mı, saatlik mi raporlanmalı?

Karar saatlik veriden çıkar ama özetleme aylık yapılır; ikisi birbirinin yerine geçmez.

## Sonuç

Tek satırlık "PTF geliri" raporu, GES'in gerçek ekonomik hikâyesini anlatmaz. Beş kalemi ayrıştırmak hem hangi kaldıracın çekileceğini gösterir hem de yatırımcıya doğru bir tablo sunar.

[Kendi ayrıştırmanızı çıkarın](https://ranaliz.com/tr/ptf) · [demo talep edin](https://ranaliz.com/tr/contact)

### Hemen aksiyon alın

- [Canlı saatlik PTF fiyatları — bugünün gerçek verisi](https://ranaliz.com/tr/canli-ptf)
- [PTF ve dağıtım bedeli](https://ranaliz.com/tr/blog/ptf-dagitim-bedeli-net-gelir)
- [10 yılını dolduran GES'ler ve EPİAŞ PTF](https://ranaliz.com/tr/blog/10-yilini-dolduran-gesler-epias-ptf)
- [PTF kayıp/kazanç raporu](https://ranaliz.com/tr/blog/ptf-kayip-kazanc-raporu)
- [Öz tüketim oranı nasıl ölçülür](https://ranaliz.com/tr/blog/oz-tuketim-orani-nasil-olculur)

## Kaynaklar

- EPİAŞ Şeffaflık Platformu — saatlik PTF serileri
- EPDK tarife kurul kararları (veriş yönlü birim bedeller)
- Resmî Gazete — 13 Haziran 2026, 33279: 11415 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı
- Ranaliz senaryo panosu: kalem bazlı gelir ayrıştırması