Aylık vs Saatlik Mahsuplaşma Gelir Farkı

Aylık vs Saatlik Mahsuplaşma: Gelir Farkı

Aylık ve saatlik mahsuplaşma arasındaki gelir farkı, toplam üretimden değil üretim ile tüketimin aynı saatte örtüşmesinden doğar. Ay sonunda aynı kWh’yi üreten iki tesisten, tüketimi gün ortasına yakın olan saatlik modelde daha az kaybeder. Farkı görmek için tek bir sayı yeterli değildir: 8.760 saatlik iki seriyi yan yana koymak gerekir.

Bu yazı hesaplama yöntemi içindir; resmî uzlaştırma veya fatura yerine geçmez. Nihai uygulama için EPDK mevzuatı, ilgili usul ve esaslar ile dağıtım / görevli tedarik şirketi bildirimleri esastır. Ranaliz mahsuplaşmayı resmen yapan sistem değildir.

Kısa Cevap

Farkı hesaplamak dört adımdır:

1) Saatlik üretim (kWh) ve saatlik tüketim (kWh) serisini hizala
2) Saatlik model:  her saat için  net = üretim − tüketim
3) Aylık model:    ay toplamı için net = Σüretim − Σtüketim
4) Fark = (aylık modelin netleştirdiği kWh) − (saatlik modelin netleştirdiği kWh)

Aradaki kWh, aylık modelde tüketimden düşülen ama saatlik modelde ihtiyaç fazlası olarak dışarı çıkan enerjidir. Bu kWh artık perakende tarifeden değil, tesisin statüsüne göre fiyatlanır. Senaryoyu kendi verinizle çalıştırmak için: PTF senaryo ve net gelir aracı.

Neden Aynı Toplam, Farklı Sonuç?

Aylık mahsuplaşmada zaman bilgisi kaybolur. Ocak ayının tamamında 40.000 kWh üretip 40.000 kWh tüketen tesis, kağıt üzerinde sıfır net görünür. Saatlik modelde aynı tesis, gün ortasında fazla verip akşam şebekeden çeker. Her saat ayrı netleştiği için aynı ay içinde hem ihtiyaç fazlası hem net tüketim aynı anda oluşur.

Mekanizma şudur: mahsuplaşma penceresi daraldıkça, profil uyumsuzluğu saklanamaz hale gelir. Ay penceresi uyumsuzluğu yutar; saat penceresi yutmaz.

Rejimin kendisi ve 2026 geçişi için: saatlik mahsuplaşma 2026 rehberi.

Ölçülecek Tek Gösterge: Örtüşme Oranı

Farkı önceden tahmin eden gösterge örtüşme (öz tüketim) oranıdır:

Örtüşme kWh   = Σ min(üretim_saat, tüketim_saat)
Örtüşme oranı = Örtüşme kWh / Σ üretim_saat

Örtüşme oranı yükseldikçe iki model birbirine yaklaşır; düştükçe fark büyür. Ölçüm yöntemi için: öz tüketim oranı nasıl ölçülür.

Varsayımsal Gün: Aynı Toplam, Farklı Net

Aşağıdaki tablo yöntemi göstermek içindir; gerçek sayılar tesise göre değişir.

Saat	Üretim kWh	Tüketim kWh	Saatlik net	Aylık modele katkı
08:00	40	90	−50 (çekiş)	+40 mahsup
12:00	220	80	+140 (ihtiyaç fazlası)	+80 mahsup, 140 havuzda
16:00	90	85	+5	+85 mahsup
20:00	0	150	−150 (çekiş)	havuzdan düşer
Toplam	350	405	−55 net çekiş + 145 fazla	−55 net çekiş

Aylık okumada tek satır vardır: 55 kWh net tüketim. Saatlik okumada iki ayrı kalem vardır: 200 kWh çekiş ve 145 kWh ihtiyaç fazlası. İkisinin fiyatı aynı değildir — fark tam olarak buradan çıkar.

Fark Hangi Kalemlerden Oluşur?

Perakende tarifeden düşemediğiniz kWh. Saatlik modelde dışarı çıkan enerji, artık faturanızdaki enerji biriminden mahsup edilmez.
İhtiyaç fazlasının satış fiyatı. Tesis statüsüne göre değişir. 10 yılını dolduran lisanssız tesislerde PTF tavanlı model devrededir: 10 yılını dolduran GES’ler ve EPİAŞ PTF.
Veriş yönlü dağıtım / sistem kullanım bedeli. Brütten kesilir: PTF ve dağıtım bedeli.
Saat dağılımı. Fazlanın çoğu öğle saatlerine düşüyorsa PTF de bastırılmış olabilir: öğle PTF düşüşü.

Bu dört kalem toplandığında “aylıkta X TL kazanıyordum” cümlesi saatlik modelde farklı bir sayıya oturur.

Hesabı Doğru Yapmanın Kuralları

Aylık ortalama profil kullanmayın. 24 saatlik tipik gün, gerçek 720 saatin yerini tutmaz; bulutlu gün ve hafta sonu kaymalarını siler.
Tüketim verisi üretim verisi kadar önemlidir. Çoğu sahada eksik olan taraf tüketimdir. Sayaç verisi yoksa fark hesabı tahminden ibarettir.
Aynı zaman damgasını kullanın. Saat kayması, farkı olduğundan büyük veya küçük gösterir. Veri hizalama için: PTF nasıl takip edilir.
En az bir yıl bakın. Yaz ve kış örtüşmesi farklıdır; tek ayla karar vermeyin.
Çok sahalı portföyde tek ortalama almayın. Her ölçüm noktası ayrı netleşir.

Kimler Bu Hesabı Yapmalı?

Sanayi / ticari lisanssız GES işleten enerji ve finans ekipleri
Yatırım kararı öncesi kWp boyutlandıran EPC ve geliştiriciler (GES boyutlandırma)
Portföyünde farklı statüde saha bulunan O&M şirketleri
Yük kaydırma veya depolama tartışan tesisler (yük kaydırma, BESS değerlendirmesi)

Ranaliz Ne Yapar, Ne Yapmaz?

Yapar:

Saatlik üretim ve tüketim serisini tek ekranda hizalar
Örtüşen kWh, ihtiyaç fazlası kWh ve çekiş kWh ayrımını çıkarır
Kendi üretim dosyanızı yükleyip senaryo çalıştırmanıza izin verir
PTF tipi sahalarda saatlik fiyat görünürlüğü verir

Yapmaz:

Resmî mahsuplaşma, uzlaştırma veya faturalama
Tarife cetvelini sizin yerinize kesinleştirme
Mevzuattaki statünüzü belirleme

Sık Sorulan Sorular

1) Aylık mahsuplaşma tamamen kalktı mı?

Hayır. Mesken abonelikleri kapsam dışında tutulmuş, aylık mahsuplaşma bu grup için devam etmiştir. Kapsam için saatlik mahsuplaşma 2026 rehberi.

2) Fark her tesiste olumsuz mu?

Hayır. Tüketimi gün ortasında yoğunlaşan tesislerde fark küçüktür, bazı durumlarda ihmal edilebilir. Belirleyen örtüşme oranıdır.

3) Sadece üretim verimle bu hesap yapılır mı?

Kısmen. Üretim tarafı ihtiyaç fazlasının üst sınırını verir ama tüketim serisi olmadan net sonuç çıkmaz.

4) Fark kaç TL çıkar?

Tek bir sektör ortalaması yoktur. Örtüşme oranınıza, tarifenize ve tesis statünüze bağlıdır. Bu yüzden sayı vermek yerine yöntem veriyoruz; girdileri senaryo aracına siz koyuyorsunuz.

Sonuç

Aylık ve saatlik mahsuplaşma arasındaki fark bir mevzuat detayı değil, gelir tablosu kalemidir. Toplam üretime bakarak göremezsiniz; saatlik iki seriyi hizalayıp örtüşmeyi ölçmek gerekir. Ölçmeden yük kaydırma, depolama veya yeni kWp tartışmak erken.

Farkı tarayıcıda hesaplayın · demo talep edin

Hemen aksiyon alın

Kaynaklar

Resmî Gazete — 2 Nisan 2026, 33212 sayılı sayı: lisanssız üretim yönetmelik değişikliği
Resmî Gazete — 5 Mayıs 2026, 33244 sayılı sayı: mahsuplaşma usul ve esasları
EPDK tarife kurul kararları (veriş yönlü birim bedeller, güncel cetvel)
Ranaliz PTF senaryo panosu: saatlik üretim/tüketim hizalama, örtüşme ve net gelir

Ahmet Korkmaz

Elektrik-Elektronik Mühendisi

12 Eylül 2026