Sanayi ve Ticari İşletmeler İçin Ucuz Saatlerde Üretim Planlama Rehberi
PTF'ye endeksli elektrik sözleşmesi olan bir işletme için, ne zaman ürettiğiniz ne kadar ürettiğiniz kadar önemli hale gelir. Esnek yükleri günün ucuz saatlerine kaydırmak, üretim hacmini değiştirmeden enerji maliyetini düşürebilecek pratik bir yöntemdir.
Kısa Cevap
Türkiye'de güneş enerjisi üretiminin artmasıyla öğle saatleri çoğu gün en ucuz saatler haline geldi; akşam 18:00-22:00 arası ise talep ve doğal gaz santrallerinin devreye girmesi nedeniyle genellikle en pahalı dilimdir. PTF'ye endeksli sözleşmesi olan işletmeler, soğutma, şarj, pompa veya vardiyalı üretim gibi zamanlaması esnek yükleri ucuz saatlere kaydırarak enerji maliyetini azaltabilir. Günün ucuz ve pahalı saatlerini en ucuz elektrik saatleri sayfasında canlı görebilirsiniz.
Hangi Yükler Kaydırılabilir?
Her üretim süreci zamanlamaya uygun değildir, ancak birçok işletmede esnetilebilecek kalemler vardır:
- Soğutma ve iklimlendirme: Soğuk depo, chiller gibi sistemlerde termal kütle avantajından yararlanarak ön-soğutmayı ucuz saatlere kaydırmak mümkündür.
- Şarj işlemleri: Forklift, elektrikli araç filosu gibi ekipmanların şarjı, üretim programını etkilemeden ucuz saatlere planlanabilir.
- Pompa ve su sistemleri: Su deposu dolum/basınçlandırma gibi süreçler zaman esnekliğine sahipse ucuz saatlere kaydırılabilir.
- Vardiyalı üretim: Enerji yoğun bir üretim hattının bir kısmının vardiya saatlerini, mümkün olduğunca öğle saatlerine denk getirmek maliyeti azaltabilir.
Süreç zamanlaması esnek olmayan (sürekli üretim, sipariş teslim tarihine bağlı hatlar) işletmelerde bu yöntemin uygulama alanı sınırlıdır; yine de bakım, temizlik gibi enerji yoğun ama zamanlaması esnek ikincil süreçler için fırsat olabilir.
Ucuz Saatler Neden Öğleye Kaydı?
Türkiye'de kurulu güneş enerjisi kapasitesi arttıkça, güneşli günlerde öğle saatlerinde arz fazlası oluşmaya başladı; bu da PTF'yi düşürüyor. Bu değişimin arkasındaki mekanizmayı üretim kaynağı ve PTF ilişkisi yazımızda ayrıntılı anlatıyoruz. Akşam puant saatlerinde ise güneş üretimi sıfırlanırken talep hâlâ yüksek olduğu için doğal gaz santralleri devreye girer ve fiyat yükselir.
GES Sahibi Bir İşletme İçin Ekstra Boyut
Eğer işletmenizin çatısında veya sahasında bir GES varsa, "ucuz saatler" aynı zamanda GES'inizin en çok ürettiği saatlerle örtüşür. Bu durumda öz tüketimi yüksek tutmak (üretimi doğrudan kendi ihtiyacınızda kullanmak), şebekeye düşük fiyattan satmaktan daha değerlidir. Kendi kWp değerinizle bu etkiyi görmek için GES getiri hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
1) Yarının ucuz saatleri ne zaman belli olur?
Gün Öncesi Piyasası sonuçları her gün saat 14:00 civarında yayımlanır; bu saatten sonra en ucuz elektrik saatleri sayfası yarının saatlerini de gösterir.
2) Gösterilen PTF, faturamdaki birim fiyatla aynı mı?
Hayır. Gösterilen değer vergisiz toptan piyasa fiyatıdır; faturanızdaki birim fiyata dağıtım bedeli, vergiler ve tedarikçi marjı eklenir.
3) Her işletme için yük kaydırma anlamlı mı?
Hayır; fayda, sözleşme türünüze (PTF'ye endeksli olup olmadığına) ve süreçlerinizin zaman esnekliğine bağlıdır. Sabit fiyatlı sözleşmesi olan işletmeler için saatlik fiyat dalgalanmasının doğrudan mali etkisi yoktur.
Sonuç
Enerji yoğun süreçleri ucuz saatlere kaydırmak, üretim hacmini artırmadan maliyeti düşürmenin düşük maliyetli bir yoludur. Bunun için önce hangi süreçlerin zamanlama esnekliğine sahip olduğunu belirlemek, ardından günün gerçek ucuz/pahalı saatlerini canlı takip etmek gerekir.
Hemen aksiyon alın
- Bugünün en ucuz elektrik saatleri (canlı)
- Türkiye anlık elektrik üretimi (kaynaklara göre)
- Canlı PTF fiyatları
- Sanayi tesislerinde enerji izleme rehberi
Kaynaklar
- EPİAŞ Şeffaflık Platformu — Gün Öncesi Piyasası saatlik fiyatları
- Ranaliz en ucuz elektrik saatleri sayfası