Saatlik mahsuplaşmada hesabı değiştiren şey
Saatlik mahsuplaşma, bir GES'in ürettiği elektriğin gün ortalamasıyla değil, üretildiği saatteki piyasa fiyatıyla değerlenmesidir. Aynı yıllık üretim, aynı kurulu güç, aynı il: buna rağmen iki tesisin yıllık geliri birbirinden yüzde otuz farklı çıkabilir. Fark üretimin saatlerinde ve o saatlerin fiyatında saklıdır.
Bu sayfadaki araç bu farkı görünür hâle getirir: seçtiğiniz ilin saatlik fiyat eğrisini, dağıtım bedelini ve kendi üretim profilinizi birleştirip saat saat brüt gelir, net gelir ve negatif marj saatlerini hesaplar. Aracın arkasındaki kavramları saatlik mahsuplaşma nedir yazısında, mevzuat tarafını ise 2026 rehberinde bulabilirsiniz.
Hesap hangi üç sayı üzerine kurulur
Saatlik gelir üç bileşenin çarpımıdır. Bunlardan biri yanlış girildiğinde sonuç, gerçeğe yakın değil ikna edici ama yanlış olur. Bu yüzden araç her bileşeni ayrı satırda gösterir.
| Bileşen | Ne demek | Nereden gelir |
|---|---|---|
| Saatlik üretim (kWh) | O saatte inverterin şebekeye verdiği enerji | Kendi sayaç/OSOS veriniz veya ilin üretim profili |
| Saatlik fiyat (TL/MWh) | O saatte geçerli piyasa takas fiyatı | EPİAŞ GÖP, canlı PTF sayfasında izlenebilir |
| Dağıtım bedeli (TL/MWh) | Şebekeye verilen enerjiden düşülen sistem kullanım tutarı | Dağıtım şirketi tarifesi |
Brüt gelir, üretim ile fiyatın çarpımıdır. Net gelir ise dağıtım bedeli düşüldükten sonra kalan tutardır; mahsuplaşmada asıl konuşulması gereken sayı budur. Dağıtım bedelinin fiyatın üstüne çıktığı saatlerde net gelir eksiye geçer. Bu saatlerde üretmek, üretmemekten daha pahalıdır ve aracın "negatif marj" satırı tam olarak bunu sayar. Ayrıntı: PTF dağıtım bedeli ve net gelir.
Hesabın adımları
- Dönemi seçin. Referans dönemi sabittir; böylece farklı senaryoları aynı fiyat eğrisiyle karşılaştırabilirsiniz.
- İl ve kurulu gücü girin. İl seçimi, saatlik üretim profilini belirler; kurulu güç tüm saatleri aynı oranda ölçekler.
- Dağıtım bedelini yazın. Tarifenizden gelen tek bir sayı, net gelirin işaretini değiştirebilir.
- İsterseniz kendi üretim dosyanızı yükleyin. Saatlik kWh içeren bir CSV, şablon profilin yerine geçer ve sonucu kendi tesisinize özel yapar.
- Negatif saatleri okuyun. Toplam gelir tek başına yeterli değildir; kaç saatte zarar ettiğiniz, hangi saatlerde kesinti veya batarya yatırımının anlamlı olduğunu gösterir.
Hesabı yıllık bir ortalama ile yapmak kolaydır ama yanıltıcıdır. Öğle saatlerinde üretim yüksek, fiyat düşüktür; sabah ve akşam ise tersi. Yıllık ortalama bu iki etkiyi birbirine karıştırır. Saatlik bakış, aynı yıllık üretimin nasıl farklı bir gelir ürettiğini gösterir.
Hangi tesisler için kritik
- Lisanssız GES sahipleri: Mahsuplaşma saatlik işlediğinde, üretimin yoğunlaştığı saatlerin fiyatı doğrudan faturaya yansır.
- YEKDEM süresi dolan santraller: Sabit alım dönemi bittikten sonra gelir piyasa fiyatına bağlanır; 10 yılını dolduran GES'ler için bu hesap zorunlu hâle gelir.
- Çatı GES'i olan fabrikalar: Öz tüketim yüksekse gelirin büyük kısmı fatura tarafında oluşur; şebekeye satılan fazla enerjinin değeri ise saatlik fiyatla belirlenir.
- Çok sahalı portföyler: Her sahanın üretim profili farklı olduğu için tek bir ortalama marj yönetmek mümkün değildir.
- Batarya ve yük kaydırma yatırımı planlayanlar: Negatif veya düşük fiyatlı saatler, depolamanın geri dönüşünü belirleyen asıl veridir.
Sık yapılan üç hata
Birincisi, yıllık ortalamayla karar vermek. Ortalama gelir, hangi saatte para kaybettiğinizi göstermez.
İkincisi, dağıtım bedelini hesaba katmamak. Brüt ve net gelir arasındaki fark, özellikle düşük fiyatlı saatlerde büyür; brüt rakamla yapılan yatırım hesabı iyimser çıkar.
Üçüncüsü, üretim profilini olduğundan düzgün varsaymak. Yön, eğim, gölgelenme ve kirlenme saatlik eğriyi değiştirir. Kendi sayacınızın verisi varsa OSOS verisiyle fatura doğrulama yazısındaki yöntemle ilerleyin.
Hesaptan sonra ne yapılır
Hesap bir tahmin değil, bir karar aracıdır: hangi saatlerde üretimin değersizleştiğini gördükten sonra üç yol vardır. Üretimi o saatlerde kısmak, enerjiyi depolamak veya yükü o saatlere kaydırmak. Üçünün de geri dönüşü, bu sayfadaki marj tablosuna bakılarak hesaplanır. Benzer bir yatırım hesabı için GES getiri hesaplama aracını, fiyat takibi için canlı PTF sayfasını kullanabilirsiniz.
Aracın verdiği sonuç yatırım tavsiyesi değildir; vergi, finansman ve sözleşme koşulları hesaba dahil değildir. Tesisinizin gerçek verisiyle ilerlemek isterseniz bizimle iletişime geçin.