PTF Kayıp/Kazanç Raporu
"Bu ay PTF yüzünden ne kadar kaybettim?" sorusunun cevabı, ay sonunda tek bir toplam değil, saat saat çıkan bir dökümdür. PTF kayıp/kazanç raporu; düşük PTF saatlerinin sayısını, bu saatlerdeki üretimi, önlenebilir tutarı ve (varsa) otomasyon kuralı uygulansaydı ne kazanılacağını tek tabloda toplar.
Bu rapor operasyonel karar destek içindir; resmî mali tablo veya uzlaştırma raporu yerine geçmez.
Kısa Cevap
Rapor dört satırdan oluşur:
1) Düşük PTF saati sayısı : PTF < dağıtım bedeli olan saat adedi
2) Bu saatlerdeki üretim : kWh
3) Önlenebilir tutar : (dağıtım bedeli − PTF) × üretim, negatif marj saatlerinde
4) Otomasyon uygulansaydı kazanım: kural motoru senaryosuyla simüle edilen fark
Kendi raporunuzu üretmek için: PTF senaryo ve net gelir aracı.
Rapor Neden Aylık Değil Saatlik Veriden Kurulur?
Aylık ortalama PTF, birkaç derin negatif saati siler. Bir ayda 87 saat negatif marj olsa bile, ay ortalaması pozitif görünebilir. Rapor bu yüzden önce saatlik seride negatif marj saatlerini bulur, sonra toplar — tersini yapmaz. Yöntem: PTF ve dağıtım bedeli.
Örnek Aylık Rapor
| Metrik | Değer |
|---|---|
| Düşük PTF saati | 87 saat |
| Bu saatlerde üretim | 1.243 MWh |
| Önlenebilir kayıp | 184.250 TL |
| Otomasyon uygulansaydı (simülasyon) | 161.800 TL kazanım |
| Kalan fark (kabul edilebilir kayıp) | 22.450 TL |
Rakamlar örnektir; her tesiste üretim profili, dağıtım bedeli ve statüye göre değişir. Şablon önemlidir, sayı değil.
"Otomasyon Uygulansaydı" Nasıl Hesaplanır?
Bu satır, geçmiş 30 günün gerçek PTF ve üretim serisini alıp kural motorunun tanımlı eşiklerini geriye dönük çalıştırmakla üretilir:
1) Geçmiş PTF ve üretim serisini al
2) Kural motorunun eşiklerini bu seriye uygula (replay)
3) Kısıtlama uygulanan saatlerdeki fark = gerçek gelir − simüle gelir
4) Farkı topla → "otomasyon uygulansaydı kazanım"
Bu, otomasyonu devreye almadan önce kanıt üretir — kuralın gerçekten para kazandırıp kazandırmayacağını görmeden komut moduna geçmemek için. Ayrıntılı yöntem: PTF otomasyon simülasyonu.
Raporu Kim Okumalı, Ne İçin Kullanmalı?
- O&M yöneticisi: Hangi sahada kaç TL'lik önlenebilir kayıp birikti, önceliklendirme için kullanır.
- Finans/yatırımcı: Aylık gelir dalgalanmasının ne kadarının PTF kaynaklı olduğunu görür — operasyonel hatadan ayırır.
- Saha mühendisi: Hangi saatlerde ve hangi inverterlerde kayıp yoğunlaştığını görür, bakım planını buna göre kurar.
Raporu Bozan Hatalar
- Sadece ay ortalamasına bakmak. Derin negatif saatleri gizler.
- Önlenebilir tutarı tüm üretimle çarpmak. Sadece negatif marj olan saatlerdeki üretim hesaba katılmalıdır.
- Simülasyonu gerçek gibi sunmak. "Otomasyon uygulansaydı" satırı bir tahmindir, gerçekleşmiş gelir değildir — raporda ayrı ve açık işaretlenmelidir.
- Portföyde tek toplam vermek. Saha bazlı kırılım olmadan hangi tesisin önceliklendirileceği belli olmaz.
Ranaliz Ne Yapar, Ne Yapmaz?
Yapar: düşük PTF saati sayısı ve bu saatlerdeki üretimi hesaplama, önlenebilir tutarı fiyatlandırma, kural motorunu geçmiş veriyle replay edip "otomasyon uygulansaydı" kazanımını simüle etme, saha bazlı kırılım.
Yapmaz: resmî mali tablo veya uzlaştırma raporu üretme, simülasyonu gerçekleşmiş gelir olarak sunma — bu ayrım raporda her zaman açık tutulur.
Sık Sorulan Sorular
1) Önlenebilir tutar ile gerçek kayıp aynı şey mi?
Hayır. Önlenebilir tutar, negatif marj saatlerinde üretim varken oluşan ekonomik dezavantajın ölçüsüdür; "durdurulsaydı önlenebilirdi" anlamına gelir, gerçekleşmiş bir zarar kalemi değildir.
2) Otomasyon simülasyonu ne kadar güvenilir?
Geçmiş gerçek veriyle çalıştığı için yöntem sağlamdır, ancak gelecekteki PTF ve üretim davranışının geçmişle aynı kalacağı varsayımına dayanır.
3) Rapor hangi sıklıkla üretilmeli?
Aylık özet, haftalık takip önerilir. Negatif marj saat sayısı arttığında erken müdahale mümkün olur.
4) Bu rapor yatırım kararı için yeterli mi?
Tek başına değil. Boyutlandırma veya batarya kararı için ayrıca GES boyutlandırma ve BESS değerlendirmesi gereklidir.
Sonuç
PTF kaynaklı kaybı görmeden yönetmek mümkün değildir. Aylık rapor, kaybı sayıya döker; otomasyon simülasyonu ise bu kaybın ne kadarının önlenebilir olduğunu kanıtla gösterir.
Kendi raporunuzu çıkarın · demo talep edin
Hemen aksiyon alın
Kaynaklar
- EPİAŞ Şeffaflık Platformu — saatlik PTF serileri
- EPDK tarife kurul kararları (veriş yönlü birim bedeller)
- Ranaliz raporlama katmanı: önlenebilir tutar ve otomasyon replay simülasyonu
