PTF Nedir? GES Sahipleri için Piyasa Takas Fiyatı Rehberi

PTF Nedir?

PTF (Piyasa Takas Fiyatı), Türkiye elektrik piyasasında EPİAŞ’ın işlettiği Gün Öncesi Piyasası’nda (GÖP), ertesi günün her saati için ayrı ayrı belirlenen referans elektrik fiyatıdır. Birimi TL/MWh’tir. GES sahipleri için PTF; fatura kalemi değil, üretimin hangi saatte ne kadar değerli olduğunu gösteren piyasa sinyalidir.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş, fiyat taahhüdü veya resmî uzlaştırma hesabı değildir. Güncel değerler için EPİAŞ Şeffaflık Platformu, Resmî Gazete ve EPDK esas alınmalıdır. Ranaliz resmî mahsuplaşma / satış muhasebesi yapmaz.

Kısa Cevap

PTF, her gün bir kez, ertesi günün 24 saati için ilan edilen saatlik eşleşme fiyatıdır. Teklifler genelde öğlene doğru kapanır; sonuçlar gün içinde (uygulamada öğleden sonra) kesinleşir. 2.500 TL/MWh, 2,50 TL/kWh demektir. Lisanssız GES’te saatlik mahsuplaşma ve 10 yıl sonrası PTF tavanlı satış, bu sayıyı operasyon kararına çevirir. Ranaliz saatlik PTF görünürlüğü ve net gelir senaryosu sunar; EPİAŞ yerine geçmez.

PTF’nin Resmî Tanımı

EPİAŞ Gün Öncesi Piyasası, ikili anlaşmaları tamamlayan organize spot piyasadır. Bu piyasada arz ve talep teklifleri eşleşir; her teslimat saati için tek bir piyasa takas fiyatı ve ilgili eşleşme miktarı oluşur.

Pratik okuma:

PTF, serbest tüketicinin faturasındaki tek kalem değildir. Endeksli tedarik sözleşmelerinde maliyeti sürükler; lisanssız üretimde ise ihtiyaç fazlası satışının tavanını veya saatlik netleşmenin ekonomik bağlamını belirleyebilir. Ayrıntı tesis statünüze bağlıdır.

PTF Nasıl Oluşur?

Süreç her gün tekrarlanır. EPİAŞ’ın yayımladığı GÖP işleyişine göre kabaca:

1. Piyasa katılımcıları ertesi günün saatleri için alış ve satış teklifi bildirir.
2. Teklifler doğrulanır; teminat kontrolü yapılır.
3. Optimizasyon, her saat için PTF ve eşleşme miktarını üretir.
4. İtiraz penceresinden sonra fiyatlar nihai ilan edilir.

Teklif türleri (saatlik, blok, esnek) algoritmayı karmaşıklaştırır; tesis sahibinin bilmesi gereken sonuç şudur: o saatin PTF’si, o saatte sistemin kabul ettiği denge fiyatıdır. Güneş üretiminin yoğunlaştığı saatlerde arz eğrisi sağa kayar; fiyat baskılanır. Akşam puantında talep yüksek, güneş düşükse PTF yükselir.

EPİAŞ GÖP süreç özetine göre tipik gün (saatler güncellenebilir; birincil kaynak süreç sayfasıdır):

GES operasyonu için pratik: her gün ilan sonrası yarının öğle bandını işaretleyin. Takvim ve ekran yolu: PTF nasıl takip edilir.

Neden 24 ayrı fiyat var?

Elektrik depolanmadan tüketilir. Öğle ile akşam aynı mal değildir. Bu yüzden “aylık ortalama PTF” ile GES geliri hesaplamak yanıltıcıdır. Doğru ölçü, üretimin olduğu saatlerin PTF’sidir. Bunu PTF kWh hesaplama yazısında formüle döküyoruz.

TL/MWh’den kWh’ye: İlk Çeviri

PTF ekranları TL/MWh gösterir. Saha ve fatura dili çoğunlukla kWh’dir.

TL/kWh = PTF (TL/MWh) / 1.000

Örnek (varsayımsal):

Aynı kWh, saate göre dört kat farklı değerlenebilir. Bu, GES’in yapısal sorunudur: üretim zirvesi çoğu günde fiyat dibine denk gelir. Öğle PTF düşüşü bu etkiyi açar.

GES Sahibi PTF’yi Neden Takip Etmeli?

Üç ayrı rejim, aynı sayıya bakmayı zorunlu kılar.

1) Saatlik mahsuplaşma (lisanssız, 2026)

1 Mayıs 2026 itibarıyla ilgili lisanssız tesislerde üretim ve tüketim saat saat netleşir. Gündüz fazla, gece çekiş aynı ay içinde birbirini “silmez”. PTF burada her zaman satış fiyatı değildir; ama şebekeden çekilen saatin maliyeti ve fazla saatin değeri, piyasa ve tarife katmanlarıyla birlikte okunmalıdır. Kapsam ve istisnalar: saatlik mahsuplaşma 2026 rehberi.

2) 10 yılını dolduran lisanssız GES (PTF tavanı)

11415 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’na göre ihtiyaç fazlası alım fiyatı, güncel YEKDEM’in %90’ıdır; ancak ilgili saatin PTF’sini geçemez. Öğle PTF’si %90 YEKDEM’in altındaysa tavan devreye girer. Ayrıntı: 10 yılını dolduran GES’ler ve EPİAŞ PTF.

3) Dağıtım / sistem kullanım bedeli

Brüt PTF geliri, veriş yönlü dağıtım bedeli düşülmeden net kasa değildir. PTF dağıtım bedelinin altına inerse o saatte üretmek net zarara dönebilir. PTF ve dağıtım bedeli ile senaryo aracı bu marjı saatlik gösterir.

PTF Ne Değildir?

Karışıklığı baştan kesin:

• SMF değildir. SMF, dengeleme tarafındaki sistem marjinal fiyatıdır. Karşılaştırma: PTF ve SMF farkı.
• Ulusal tarife / abone birim fiyatı değildir. Lisanssız mahsuplaşmada ihtiyaç fazlası bazı rejimlerde tarife katmanına bağlanır; PTF ile karıştırmayın.
• Canlı anlık borsa fiyatı değildir. PTF bir gün önce kilitlenir. Gün içi piyasası (GİP) ayrı bir katmandır.
• Ranaliz veya herhangi bir izleme yazılımının “kestiği” fiyat değildir. Resmî kaynak EPİAŞ’tır.

PTF’yi Nereden Okumalısınız?

Birincil kaynak: EPİAŞ Şeffaflık. Adım adım ekran ve CSV için: PTF nasıl takip edilir.

İzleme yazılımının katma değeri, resmi sayfayı kopyalamak değil; kendi üretim profilinizi o saatin PTF’si ve dağıtım bedeliyle çarpmaktır. Aksi halde 24 sayıyı görür, tesisinizin kaç TL ettiğini görmezsiniz. Seçim ve otomasyon sınırı: PTF yazılımı, PTF otomasyonu, PTF optimizasyonu.

Operasyon Kontrol Listesi

1. Tesis statüsü net mi? (saatlik mahsuplaşma / 10 yıl / lisanslı)
2. Saatlik üretim ve mümkünse tüketim verisi var mı?
3. PTF TL/MWh → TL/kWh çevirisi raporda var mı?
4. Öğle saatlerinde PTF tavanı veya negatif marj işaretleniyor mu?
5. Dağıtım bedeli aynı saatte düşülüyor mu?
6. Kayıp üretim (inverter, string, iletişim) PTF yüksekken mi yoksa düşükken mi oluyor?
7. Yönetici özeti “ortalama PTF” mi, “üretim ağırlıklı PTF” mi kullanıyor?

Ranaliz PTF Konusunda Ne Sağlar?

• Saatlik PTF görünürlüğü (PTF tipi sahalar)
• Üretim × PTF × dağıtım bedeli senaryosu: PTF net gelir analizi
• Alarm → görev ile kayıp üretimi azaltma
• Resmî EPİAŞ uzlaştırması yok
• Garanti fiyat / garanti gelir yok
• GÖP motoru veya otomatik inverter kesintisi yok — katmanlar: PTF optimizasyonu, PTF yazılımı, PTF otomasyonu

Sık Sorulan Sorular

1) PTF nedir, tek cümle?

EPİAŞ Gün Öncesi Piyasası’nda ertesi günün her saati için oluşan referans elektrik fiyatıdır (TL/MWh).

2) PTF ne zaman açıklanır?

Her gün, ertesi günün 24 saati için. Teklif toplama öğlene doğru kapanır; nihai fiyatlar gün içinde ilan edilir. Güncel takvim EPİAŞ GÖP süreç sayfasındadır.

3) Faturamdaki birim fiyat PTF midir?

Çoğu abonede hayır. Endeksli sözleşmelerde PTF maliyeti sürükler. Lisanssız GES’te rejim (tarife, %90 YEKDEM, PTF tavanı) ayrıca bakılmalıdır.

4) GES için ortalama PTF yeterli midir?

Hayır. Güneş 10:00–16:00 bandında üretir; bu saatlerin PTF’si yıl ortalamasının altında kalabilir. Üretim ağırlıklı fiyat kullanın.

5) Ranaliz PTF’yi resmen mi yayımlar?

Hayır. Karar destek ve senaryo sunar. Resmî seri EPİAŞ Şeffaflık’tadır.

Sonuç

PTF, “piyasada bir sayı” olmaktan çıktı; lisanssız GES’te saatlik örtüşme ve tavanlı satışın işletme dilidir. Kazanan yaklaşım: tanımı bilmek, saati okumak, üretimi o saate bağlamak, net marjı dağıtım bedeliyle birlikte görmek.

Kendi profilinizle dene: PTF senaryo ve net gelir analizi. İzleme tarafı için GES izleme sistemi ve demo.

Hemen aksiyon alın

• PTF nasıl takip edilir
• PTF kWh hesaplama
• PTF optimizasyonu
• PTF yazılımı
• PTF otomasyonu
• Saatlik mahsuplaşma 2026
• 10 yılını dolduran GES’ler ve PTF
• Öğle PTF düşüşü

Kaynaklar

• EPİAŞ — Gün Öncesi Piyasası süreçleri ve Şeffaflık Platformu
• EPİAŞ — GÖP fiyat belirleme yöntemi dokümanı
• Resmî Gazete — lisanssız üretim / 11415 sayılı karar (çapraz okuma)
• Ranaliz ürün yetenekleri: EPİAŞ PTF ekranı, saatlik üretim izleme, senaryo panosu