PTF ve SMF Farkı
PTF ve SMF farkı, iki ayrı piyasa katmanının fiyatıdır. PTF (Piyasa Takas Fiyatı) Gün Öncesi Piyasası’nda bir gün önce kilitlenen saatlik referanstır. SMF (Sistem Marjinal Fiyatı) gerçek zamana yakın dengelemede, sistemin kısa veya uzun konumuna göre oluşan marjinal fiyattır. GES izleme ve lisanssız net gelir senaryosu önce PTF’ye bakarsınız; SMF dengesizlik ve dengeleme piyasası işidir.
Piyasa katılımı, dengesizlik faturası ve teminat bu yazının konusu değildir. Tanımlar EPİAŞ/TEİAŞ işleyişine göredir; güncel usul için birincil kaynakları okuyun.
Kısa Cevap
| PTF | SMF | |
|---|---|---|
| Piyasa | Gün Öncesi (GÖP) | Dengeleme (DGP / sistem) |
| Ne zaman | Teslimattan bir gün önce | Teslimat günü, sistem ihtiyacı |
| Soru | Yarın bu saatin referans fiyatı ne? | Sistemi dengelemenin marjinal maliyeti ne? |
| GES işletme | Mahsuplaşma bağlamı, tavan, senaryo | Dengesizlik maliyeti (katılımcıysanız) |
| Ranaliz odağı | Saatlik PTF görünürlüğü ve net senaryo | SMF ticareti yok |
PTF tanımı: PTF nedir. Takip: PTF nasıl takip edilir.
PTF: Planlanan Dünya
GÖP’te katılımcılar yarının her saati için alış/satış teklifi verir. Eşleşme PTF’yi üretir. Lisanssız GES sahibi çoğu zaman bu piyasaya teklif girmez; yine de:
- 10 yıl sonrası satışta fiyat PTF’yi aşamaz
- Saatlik üretim değeri PTF ile okunur
- Öğle dip ve kanibalizasyon PTF serisinde görünür
Bu, “kâğıt üzerindeki yarın”dır. Gerçekleşen üretim ve tüketim bire bir GÖP planına oturmaz.
SMF: Gerçekleşen Denge
Sistem işletmecisi (TEİAŞ) gerçek zamanda arz-talep dengesini tutar. Dengeleme tekliflerinden sistem marjinal fiyatı oluşur. EPİAŞ SMF’yi PTF ile yan yana yayımlar.
Kaba sinyal (trader dili, sadeleştirilmiş):
- SMF > PTF → sistem kısa kalmış olabilir; dengeleme pahalı
- SMF < PTF → sistem uzun; fazla enerji ucuza yedeklenmiş olabilir
Pozitif/negatif dengesizlik fiyatları PTF ve SMF’nin min/maks kombinasyonlarıyla hesaplanır (güncel formül EPİAŞ dengesizlik kurallarındadır). Lisanssız mahsuplaşma faturanızın kalemi bu formül olmayabilir. Karıştırmayın.
GES Sahibi Hangisine Baksın?
| Rol | Öncelik |
|---|---|
| Lisanssız tesis sahibi, izleme / net senaryo | PTF + dağıtım bedeli |
| 10 yıl tavanlı satış | Saatlik PTF (tavan) |
| Lisanslı üretim, dengesizlik sorumlusu | PTF ve SMF birlikte |
| Tedarik / toplayıcı | İkisi + GİP |
Ranaliz ürünü ikinci grubun dengeleme masası değildir. Birinci grup için PTF yeterlidir; SMF’yi “neden öğle ucuz, akşam gerilimli” bağlamında okumak yeter.
Aynı Saat, İki Sayı: Örnek
Varsayımsal:
| Saat | PTF | SMF | Okuma |
|---|---|---|---|
| 13:00 | 200 | 150 | GÖP zaten ucuz; sistem daha da uzun |
| 20:00 | 3.400 | 4.100 | Akşam açık; dengeleme PTF’nin üstünde |
GES 13:00’te üretir, 20:00’te üretmez. Sizin kWh’niz ucuz PTF satırındadır. SMF 20:00’te yüksek olsa da paneliniz o saatte yoktur. Öğle düşüşü PTF tarafındaki asıl kayıptır.
GİP ve AOF ile Karıştırmayın
Gün İçi Piyasası (GİP) teslimat gününde, GÖP kapandıktan sonra kalan dengesizlikleri ticarete açar. PTF değildir. Öğle-akşam makası GİP’te de görünür; lisanssız saha sahibi çoğu zaman GİP’e girmez.
AOF (ağırlıklı ortalama fiyat) bülten özetidir. Saatlik GES çarpımının yerine konmaz. “Aylık AOF × kWh” fizibilitesi, üretim ağırlıklı PTF kadar yanıltıcıdır.
Trader ekranları PTF, SMF ve GİP’i yan yana koyar. Sizin O&M ekranınızın ilk sütunu üretim ve PTF olmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
1) PTF SMF farkı nedir, tek cümle?
PTF gün öncesi eşleşme fiyatı, SMF dengeleme marjinal fiyatıdır; aynı saatte farklı değer alabilir.
2) Hangisi faturamdaki fiyattır?
Abone tarifesi çoğu kez ikisi de değildir. Endeksli tedarik PTF’ye yaslanır. Dengesizlik faturası katılımcıya SMF/PTF formülüyle gelir.
3) AOF nedir?
Ağırlıklı ortalama fiyat aileleri EPİAŞ bültenlerinde PTF/SMF yanında görünür. Aylık özet içindir; saatlik GES hesabının yerine geçmez.
4) Ranaliz SMF’den gelir üretir mi?
Hayır. PTF görünürlüğü ve üretim senaryosu sunar.
Sonuç
PTF yarını planlar, SMF günü dengeler. Lisanssız GES işletmesi için ana gösterge PTF’dir; SMF’yi karıştırmak yanlış faturaya, yanlış duruş kararına götürür.
PTF ve dağıtım ile net senaryo · GES izleme · demo
Hemen aksiyon alın
Kaynaklar
- EPİAŞ — GÖP (PTF) ve dengeleme / Şeffaflık PTF-SMF raporları
- EPİAŞ günlük bülten: PTF, SMF, AOF
- Ranaliz: PTF ekranı ve net gelir senaryosu (SMF ticareti yok)
