Rize'de GES üretimi neye bağlı?
Rize yıllık güneş potansiyelinde 81. sırada ve Türkiye ortalamasının %28 altında (1 kWp için yılda ~1.024 kWh). Buna rağmen Rize'de GES hâlâ anlamlı olabilir: belirleyici olan üretimin kaç kWh olduğu değil, tükettiğiniz elektriğin fiyatıyla karşılaştırıldığında ne kadarını karşıladığıdır. Yalnızca sistemin biraz daha büyük boyutlandırılması gerekir.
Rize üretim profili yıl içinde görece dengeli: en iyi ay Mayıs (~107 kWh/kWp), en zayıf ay Ocak (~61 kWh/kWp) ve aradaki fark 1,8 kat. Kış üretimi yıllık toplamın %19’i olduğu için, öz tüketim oranı yüksek tesislerde aylar arası gelir dalgalanması daha az hissedilir.
Rize için PVGIS’in hesapladığı optimum panel eğimi 35°; yaygın olarak kullanılan 30°’lik kurulumdan 5° daha dik. Daha dik açı, kışın alçak güneşi daha iyi yakalar ve kar tutmayı azaltır. Çatı eğimi sabitse bu, üretimde birkaç puanlık bir fark demektir; arazi kurulumunda ise konstrüksiyon açısı buna göre seçilebilir.
Rize'ye en yakın iller Trabzon (67 km), Bayburt (88 km), Gümüşhane (107 km). Karadeniz Bölgesi’ndeki bu iller benzer iklim koşullarını paylaşır; teklif karşılaştırırken aynı bölgedeki referans santrallerin gerçek üretim verisini istemek, broşürdeki değerlerden daha güvenilir bir ölçüdür.
Sıralamada Rize’in hemen üstünde Trabzon (1.064 kWh/kWp), hemen altında il yok var. Aradaki farkların küçüklüğü şunu gösterir: bir ilin “daha güneşli” olması, kötü konumlandırılmış bir çatının kaybını telafi etmez. Yön, eğim ve gölgelenme çoğu zaman il farkından daha belirleyicidir.
Somut bir ölçek: yılda 4.000 kWh tüketen ortalama bir ev, Rize'de yaklaşık 3,9 kWp panelle (≈ 8 adet 550 Wp modül) yıllık tüketimi kadar üretim yapar. 10 kWp’lik bir sistem ise burada yılda ~10.240 kWh verir. Kendi kurulu gücünüzü yukarıdaki hesaplayıcıya girerek günlük ve saatlik değerleri de görebilirsiniz.
Karadeniz’de bulutluluk ve yüksek nem yıllık üretimi sınırlar; buna karşılık dağınık (difüz) ışınımın payı yüksektir, yani tamamen kapalı bir günde bile üretim sıfır değildir. Yosunlanma ve yaprak/kuş kirliliği, kuru bölgelere göre daha sık temizlik gerektirir.