Mahsuplaşma ile Net Ölçüm (Net Metering) Farkı
Net ölçüm bir sayaç yöntemidir; mahsuplaşma bir hesaplaşma yöntemidir. Türkiye’de lisanssız üretimde uygulanan model, literatürdeki klasik net metering’in birebir karşılığı değildir. Çift yönlü sayaç iki modelde de vardır, ama fazla enerjinin nasıl fiyatlandığı ve hangi pencerede netleştiği farklıdır — gelir tablosunu belirleyen de tam olarak bu iki nokta.
Bu yazı kavram ayrımı içindir; hukuki görüş veya fatura hesabı yerine geçmez. Bağlayıcı olan EPDK mevzuatı ve ilgili usul/esaslardır.
Kısa Cevap
| Net ölçüm (klasik net metering) | Türkiye’de mahsuplaşma | |
|---|---|---|
| Ölçüm | Çift yönlü sayaç | Çift yönlü sayaç |
| Netleştirme birimi | kWh (enerji cinsinden) | kWh netleştirme + parasal fiyatlama katmanı |
| Pencere | Genelde ay veya yıl | 2026 sonrası ilgili tesislerde saat |
| Fazla enerji | Sonraki döneme kWh olarak devredebilir | İhtiyaç fazlası olarak ayrı fiyatlanır |
| Fiyat | Perakende tarifeye eşdeğer | Tesis statüsüne göre; 10 yıl sonrası PTF tavanlı |
Farkın gelir karşılığını kendi verinizle görmek için: PTF senaryo ve net gelir aracı.
Net Ölçüm Nedir?
Klasik net metering’de sayaç, şebekeye verilen ve şebekeden çekilen enerjiyi ayrı ayrı sayar; dönem sonunda ikisi kWh cinsinden netleştirilir. Fazla verilen enerji genellikle bir sonraki döneme kredi olarak devreder ve perakende tarifeye eşdeğer değerde sayılır. Yani 1 kWh verip 1 kWh çekmek, fiyat farkı olmadan sıfırlanır.
Bu modelin cazibesi basitliğidir: üretici için fazla enerji, faturadan düşülecek bir kredidir.
Türkiye’deki Mahsuplaşma Neden Aynı Değil?
Üç yapısal fark var.
1. Netleştirme penceresi saate indi
2026 düzenlemeleriyle ilgili lisanssız tesislerde netleştirme ay bazından saat bazına geçti. Ay penceresinde profil uyumsuzluğu saklanabiliyordu; saat penceresinde saklanamıyor. Ayrıntı: saatlik mahsuplaşma 2026 rehberi.
2. Fazla enerji kredi değil, satılan mal
Saatlik netleştirmeden artan kısım “sonraki aya devreden kWh” değil, ihtiyaç fazlası enerjidir ve ayrı bir fiyat rejimine tabidir. Tanım ve akıbeti: ihtiyaç fazlası enerji nedir.
3. Fiyat perakende tarife değil
10 yıllık destek süresini dolduran lisanssız tesislerde ihtiyaç fazlası, güncel YEKDEM fiyatının %90’ı ile — ancak ilgili saatin PTF’sini aşmamak kaydıyla — fiyatlanır. Bu, perakende tarifeye eşdeğer bir kredi değildir. Rejim: 10 yılını dolduran GES’ler ve EPİAŞ PTF.
Üstüne veriş yönlü dağıtım / sistem kullanım bedeli de eklenir: PTF ve dağıtım bedeli.
Pratik Sonuç: “1 kWh = 1 kWh” Varsayımı Çöker
Net metering mantığıyla kurulan finansal modellerin çoğu şu varsayımı taşır: ürettiğim her kWh, faturamdaki bir kWh’yi siler. Saatlik mahsuplaşmada bu yalnızca aynı saatte tüketilen kWh için doğrudur.
Aynı saatte tüketilen kWh → perakende tarifeden kaçınılan maliyet (yüksek değer)
Aynı saatte artan kWh → ihtiyaç fazlası, statüye göre fiyat (genelde daha düşük)
İki kalemin değeri farklı olduğu için, yatırım geri dönüş hesabında tek bir “ortalama kWh fiyatı” kullanmak yanıltıcıdır. Örtüşme ölçümü: öz tüketim oranı nasıl ölçülür.
Sık Karıştırılan Üç Kavram
- Net ölçüm (net metering): kWh cinsinden netleştirme, kredi mantığı.
- Net faturalama (net billing): Verilen ve çekilen enerji ayrı fiyatlanır; verilenin fiyatı genelde perakende tarifenin altındadır. Türkiye’deki saatlik model pratikte bu mantığa daha yakındır.
- Tam satış (feed-in): Üretimin tamamı şebekeye satılır, öz tüketim yoktur.
Terimleri karıştırmak, doğru mevzuatı aramanızı da zorlaştırır. Kısa tanımlar için: PTF ve mahsuplaşma sözlüğü.
Kimin İçin Fark Yaratır?
- Yeni yatırım planlayan tesisler: kWp kararı artık tüketim profiline bağlı. GES boyutlandırma.
- Mevcut lisanssız GES sahipleri: Eski fizibilite dosyasındaki varsayım büyük ihtimalle net metering mantığında yazıldı.
- Yük kaydırma veya depolama tartışanlar: İki kalem arasındaki fiyat farkı, kaydırmanın değerini belirler. Yük kaydırma.
- Mesken abonelikleri: Kapsam dışıdır; aylık mahsuplaşma devam etmiştir.
Ranaliz Ne Yapar, Ne Yapmaz?
Yapar: saatlik üretim ve tüketimi hizalar, örtüşen kWh ile ihtiyaç fazlası kWh’yi ayırır, PTF tipi sahalarda saatlik fiyat görünürlüğü sunar, senaryo karşılaştırması yapar.
Yapmaz: resmî mahsuplaşma ve uzlaştırma, sayaç okuma yerine geçen resmî kayıt, hukuki nitelendirme.
Sık Sorulan Sorular
1) Türkiye’de net metering var mı?
Klasik anlamıyla tam karşılığı yoktur. Uygulanan model mahsuplaşmadır ve 2026 sonrası ilgili tesislerde saatlik netleştirmeye geçmiştir.
2) Çift yönlü sayaç varsa net metering mi oluyorum?
Hayır. Sayaç tipi ölçüm yöntemidir; hangi modelde olduğunuzu mevzuat ve tesis statünüz belirler.
3) Fazla üretim sonraki aya devreder mi?
Saatlik modelde fazla, saat bazında ihtiyaç fazlası olarak oluşur ve ayrı fiyatlanır; klasik kWh kredisi gibi devretmez.
4) Mesken aboneliğinde durum ne?
Mesken abonelikleri saatlik modelin dışında tutulmuş; aylık mahsuplaşma devam etmiştir.
Sonuç
Mahsuplaşmayı net metering sanmak, fizibiliteyi olduğundan iyimser gösterir. Doğru soru “sayacım çift yönlü mü” değil, “aynı saatte ne kadarını kendim tüketiyorum ve artanı hangi fiyattan satıyorum” sorusudur. İkisi ölçülmeden model kurulmaz.
Kendi profilinizle hesaplayın · demo talep edin
Hemen aksiyon alın
- Saatlik mahsuplaşma 2026 rehberi
- İhtiyaç fazlası enerji nedir
- Aylık vs saatlik mahsuplaşma gelir farkı
- PTF ve mahsuplaşma sözlüğü
Kaynaklar
- Resmî Gazete — 2 Nisan 2026, 33212: lisanssız üretim yönetmelik değişikliği
- Resmî Gazete — 5 Mayıs 2026, 33244: mahsuplaşma usul ve esasları
- Resmî Gazete — 13 Haziran 2026, 33279: 11415 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı
- Ranaliz PTF senaryo panosu: örtüşen kWh ve ihtiyaç fazlası ayrımı
