PTF + YEKDEM Fatura Hesaplama ve YEKDEM Fark Tutarı

PTF + YEKDEM Fatura Hesaplama

PTF + YEKDEM faturası, enerji bedelinin sabit bir tarifeyle değil, o ayın piyasa fiyatı (PTF) ve yenilenebilir destek maliyeti (YEKDEM) üzerinden hesaplandığı fatura tipidir. Temel formül: Enerji birim fiyatı = (PTF + YEKDEM) × Katsayı. Faturadaki "YEKDEM fark tutarı" ise geçen ay tahmini kullanılan YEKDEM ile sonradan kesinleşen YEKDEM arasındaki farktır.

Bugünün saatlik PTF değerlerini görmek için canlı PTF fiyatları sayfamıza bakabilirsiniz.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; fatura itirazı, hukuki görüş veya resmî uzlaştırma hesabı değildir. Katsayı, eşik ve vergi oranları EPDK kararlarıyla değişir; güncel değerler için EPDK, EPİAŞ ve tedarikçinizin sözleşmesi esas alınmalıdır. Örnekteki rakamlar gösterim amaçlıdır.

Kısa Cevap

1. PTF: Faturalama dönemindeki saatlik PTF'lerin, sizin saatlik tüketiminize göre ağırlıklı ortalaması (AOPTF).
2. YEKDEM: O ayın yenilenebilir enerji destek maliyeti (TL/MWh). Fatura kesilirken çoğu zaman tahmini değer kullanılır.
3. Katsayı: EPDK'nın belirlediği çarpan (son kaynak tedarik tarifesinde "KBK" olarak geçer) ya da serbest sözleşmede anlaştığınız marj.
4. Enerji bedeli = (AOPTF + YEKDEM) × Katsayı × Tüketim.
5. Üstüne dağıtım bedeli, (varsa) güç bedeli, belediye tüketim vergisi ve KDV eklenir.
6. YEKDEM fark tutarı: Kesinleşen YEKDEM tahminden farklıysa, fark bir sonraki faturaya artı veya eksi olarak yansır.

PTF + YEKDEM Faturası Kimlere Kesilir?

İki grup bu yapıyla karşılaşır:

• Son kaynak tedarik tarifesi (SKTT) kapsamındaki tüketiciler: Yıllık tüketimi EPDK'nın belirlediği eşiği aşan ve ikili anlaşma yapmamış aboneler. Eşik her yıl yeniden belirlenebildiği için güncel değeri EPDK kararından kontrol edin.
• Serbest tüketici sözleşmesi yapanlar: "PTF + YEKDEM + %X marj" gibi endeksli sözleşme imzalayan sanayi ve ticarethaneler. Burada katsayı yerine tedarikçiyle anlaşılan marj kullanılır.

Sabit tarifeli (ulusal tarife) abonelerin faturasında PTF doğrudan görünmez. Fark için PTF elektrik faturasını nasıl etkiler? yazısına bakın.

Formülün Parçaları

1) PTF: Neden "ağırlıklı ortalama"?

Her ayın yaklaşık 720–744 saati vardır ve her saatin PTF'si farklıdır. Faturada kullanılan PTF, bu saatlerin düz ortalaması değil, sizin tüketiminizle ağırlıklandırılmış ortalamasıdır:

AOPTF = Σ (saatlik tüketim × o saatin PTF'si) ÷ aylık toplam tüketim

Gece ucuz saatlerde çok tüketen bir tesisin AOPTF'si, akşam puantında çok tüketen tesisten düşük çıkar; aynı ay, aynı piyasa olmasına rağmen. Saatlik sayacı olmayan aboneler için tüketim, EPİAŞ profil katsayılarıyla saatlere dağıtılır. Hesabın detayı ve düz ortalamayla farkı: PTF ağırlıklı ortalama nasıl hesaplanır?

2) YEKDEM: Aylık birim maliyet

YEKDEM, yenilenebilir enerji santrallerine verilen alım garantisinin maliyetinin tedarikçilere yansıtılan payıdır ve TL/MWh olarak ifade edilir. Ay kapanmadan kesin değeri bilinmez; bu yüzden fatura kesilirken tahmini YEKDEM kullanılır. Kavramın kendisi için: PTF ve YEKDEM ilişkisi nedir?

3) Katsayı (KBK) veya marj

SKTT'de EPDK bir katsayı belirler; enerji maliyeti bu katsayıyla çarpılarak tedarikçinin maliyet ve kâr payı eklenmiş olur. Serbest sözleşmede ise "PTF + YEKDEM + %5" gibi anlaşılan marj bu işlevi görür. Sözleşmenizdeki ifadeyi kontrol edin: marj toplamın üstüne mi, sadece PTF'nin üstüne mi uygulanıyor? Bu küçük fark faturada belirgin tutar yaratır.

Adım Adım Örnek Hesap

Aşağıdaki rakamlar gösterim amaçlıdır; gerçek PTF, YEKDEM ve katsayı değerleri aydan aya değişir.

Adım 1 – Enerji birim fiyatı: (2.600 + 350) × 1,09 = 3.215,50 TL/MWh (≈ 3,22 TL/kWh)

Adım 2 – Enerji bedeli: 3.215,50 × 120 MWh = 385.860 TL

Adım 3 – Diğer kalemler: Dağıtım bedeli (tüketim × dağıtım birim fiyatı), varsa güç bedeli, belediye tüketim vergisi ve KDV eklenir. Bu kalemler PTF'den bağımsızdır.

TL/MWh'den TL/kWh'ye çevirmek için 1.000'e bölmek yeterlidir; ayrıntı: PTF kWh hesaplama.

YEKDEM Fark Tutarı Ne Demek?

Faturanızda "YEKDEM fark tutarı", "YEKDEM mahsuplaşma" veya benzeri bir satır görüyorsanız, bu geçen ayın düzeltmesidir:

YEKDEM fark tutarı = (Kesinleşen YEKDEM − Faturada kullanılan tahmini YEKDEM) × Geçen ay tüketimi × Katsayı

Örneğe devam edelim. Ay kapandıktan sonra YEKDEM 380 TL/MWh olarak kesinleşti; faturada 350 TL/MWh kullanılmıştı:

(380 − 350) × 120 MWh × 1,09 = 3.924 TL, bir sonraki faturaya eklenir.

Kesinleşen değer tahminden düşük çıksaydı, fark eksi olarak yansır ve faturanız o kadar azalırdı. Yani fark tutarı ek bir ücret değil; tahmini fiyatın gerçeğe göre düzeltilmesidir.

Faturanızı Kontrol Etmek İçin 5 Soru

1. Faturadaki PTF, sizin saatlik tüketiminize göre ağırlıklı mı, yoksa ayın düz ortalaması mı?
2. Kullanılan YEKDEM tahmini mi, kesin mi? Faturada belirtilmiş mi?
3. Katsayı veya marj sözleşmedekiyle aynı mı, toplamın üstüne mi uygulanıyor?
4. YEKDEM fark tutarı hangi aya ait ve hesaptaki tüketim o ayın tüketimiyle tutuyor mu?
5. Dağıtım bedeli ve vergiler enerji bedelinden ayrı ve doğru birim fiyatla mı hesaplanmış?

GES Sahibi İçin Anlamı

Öz tüketim yapan bir sanayi GES'i, güneşin olduğu saatlerde şebekeden daha az çeker. Bu saatler genellikle PTF'nin düştüğü öğle saatleri olduğu için, şebekeden çekilen kalan tüketim daha pahalı saatlere kayar ve AOPTF yükselebilir. Toplam fatura yine düşer, ama birim fiyatın neden arttığını anlamak için bu etkiyi bilmek gerekir. Ayrıntı: Öğle PTF düşüşü ve GES geliri.

Saatlik üretim ve PTF'yi birlikte görmek için PTF net gelir analizi aracını kullanabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

1) PTF + YEKDEM faturası sabit tarifeden pahalı mı?

Ayın piyasa koşuluna ve tüketim profilinize bağlıdır. PTF'nin düşük olduğu aylarda avantajlı, yüksek olduğu aylarda dezavantajlı olabilir. Tek bir ay yerine en az 12 aylık karşılaştırma yapın.

2) YEKDEM fark tutarı neden her ay değişiyor?

Çünkü tahmin ile kesinleşen değer arasındaki sapma her ay farklıdır. Yenilenebilir üretim, PTF seviyesi ve destek kapsamındaki santral miktarı YEKDEM maliyetini etkiler.

3) YEKDEM fark tutarı eksi çıkabilir mi?

Evet. Kesinleşen YEKDEM tahminden düşükse fark, bir sonraki faturadan düşülür.

4) PTF + YEKDEM fiyatlarını nereden görebilirim?

Saatlik PTF için canlı PTF fiyatları sayfası veya EPİAŞ Şeffaflık Platformu; YEKDEM birim maliyeti için EPİAŞ yayınları ve tedarikçinizin faturası esas alınır.

5) Aylık ortalama PTF ile faturadaki PTF neden farklı?

Faturadaki PTF, sizin saatlik tüketiminizle ağırlıklandırılmıştır; yayımlanan aylık ortalama ise genellikle tüm saatlerin düz ortalamasıdır. Ayrıntı: PTF ağırlıklı ortalama hesaplama.

Sonuç

PTF + YEKDEM faturası üç parçadan oluşur: sizin tüketiminize göre ağırlıklı PTF, aylık YEKDEM maliyeti ve katsayı ya da marj. "YEKDEM fark tutarı" ek bir ücret değil, tahmini YEKDEM'in kesin değere göre düzeltilmesidir. Faturanızı anlamanın en kısa yolu, tüketiminizin hangi saatlerde yoğunlaştığını ve o saatlerin PTF'sini bilmektir.

Hemen aksiyon alın

• Bugünün canlı PTF fiyatlarını görün
• PTF ağırlıklı ortalamanın nasıl hesaplandığını öğrenin
• PTF ve YEKDEM ilişkisini okuyun
• PTF net gelir analizi aracını deneyin

Kaynaklar

• EPDK — YEKDEM ve son kaynak tedarik tarifesi düzenlemeleri (epdk.gov.tr)
• EPİAŞ Şeffaflık Platformu — Gün Öncesi Piyasası saatlik PTF verileri (seffaflik.epias.com.tr)
• EPİAŞ — YEKDEM birim maliyeti ve profil katsayıları yayınları