PTF ve YEKDEM İlişkisi Nedir? (2026)

PTF ve YEKDEM Arasındaki İlişki

YEKDEM (Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizması) ile PTF (Piyasa Takas Fiyatı), bir GES'in ömrü boyunca aynı gelir tablosunda görünen ama farklı zamanlarda öne çıkan iki ayrı kavramdır. YEKDEM süresi devam ederken üretici genelde destekleme fiyatına göre satış yapar; bu süre dolduğunda ise PTF, gelirin doğrudan belirleyicisi hâline gelir.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş, fiyat taahhüdü veya resmî uzlaştırma hesabı değildir. Güncel değerler için EPİAŞ Şeffaflık Platformu, Resmî Gazete ve EPDK esas alınmalıdır. Ranaliz resmî mahsuplaşma / satış muhasebesi yapmaz.

Kısa Cevap

YEKDEM, yenilenebilir enerji üreticilerine belirli bir süre boyunca öngörülebilir bir destekleme fiyatı sağlayan bir mekanizmadır; bu süre içinde PTF genelde ikincil bir referanstır çünkü satış esas olarak YEKDEM fiyatı üzerinden gerçekleşir. YEKDEM süresi (lisanssız GES'lerde tipik olarak 10 yıl) dolduğunda tablo değişir: ihtiyaç fazlası enerji satışında YEKDEM'in belirli bir oranı ile o saatin PTF'si karşılaştırılır ve düşük olan esas alınır. Bu ikisinin nasıl kesiştiğini, hangi dönemde hangisinin öne çıktığını ve karışıklığı önlemek için nelere bakmanız gerektiğini aşağıda özetliyoruz; yıl bazlı hesap ve uygulama kontrol listesi için 10 yılını dolduran GES'ler için EPİAŞ PTF rehberine bakabilirsiniz.

YEKDEM Nedir?

YEKDEM, Türkiye'de yenilenebilir enerji kaynaklarından (güneş, rüzgâr, hidroelektrik, jeotermal, biyokütle gibi) elektrik üreten tesislere, belirli bir süre boyunca sabit veya öngörülebilir bir destekleme fiyatı üzerinden alım garantisi sağlayan devlet destekli bir mekanizmadır. Amacı, yenilenebilir yatırımların önündeki fiyat belirsizliğini azaltmak ve üreticiye piyasanın günlük dalgalanmalarından bağımsız, planlanabilir bir gelir tabanı sunmaktır.

Bu destekleme sistemine dahil olan bir GES, YEKDEM süresi boyunca ürettiği enerjiyi (veya ihtiyaç fazlası kısmını) genellikle piyasadaki anlık fiyat hareketlerinden bağımsız olarak, önceden belirlenmiş bir fiyat üzerinden değerlendirir. Destekleme fiyatının kesin tutarı ve YEKDEM süresinin uzunluğu; tesisin devreye giriş tarihine, lisanslı/lisanssız statüsüne ve o dönemde yürürlükte olan mevzuata göre değişir — bu nedenle güncel rakamlar için her zaman Resmî Gazete'de yayımlanan ilgili karar ve tebliğlere bakılmalıdır.

Önemli bir ayrım: YEKDEM bir "destekleme" mekanizmasıdır, PTF ise piyasanın kendisinin ürettiği bir fiyattır. Biri idari/düzenleyici bir çerçevede belirlenirken diğeri EPİAŞ Gün Öncesi Piyasası'nda arz-talep dengesiyle her saat yeniden oluşur.

YEKDEM Süresi Boyunca PTF'nin Rolü

Bir tesis YEKDEM kapsamındayken ve destekleme süresi henüz dolmamışken, üreticinin geliri çoğunlukla YEKDEM destekleme fiyatı üzerinden hesaplanır. Bu dönemde PTF, üreticinin doğrudan satış fiyatını belirlemez; daha çok dolaylı ve arka plandaki bir referans niteliği taşır.

Bu durumun birkaç pratik sonucu vardır:

Gelir öngörülebilirliği yüksektir. YEKDEM süresince destekleme fiyatı esas alındığından, saatlik PTF'nin çok düşük veya negatif olduğu saatlerde bile üreticinin geliri YEKDEM mekanizmasının sağladığı çerçevede kalır.
PTF'yi takip etmek yine de faydalıdır. Piyasa dinamiklerini öğrenmek, YEKDEM sonrası döneme hazırlanmak ve genel elektrik piyasası okuryazarlığı kazanmak için PTF'yi izlemeye bu dönemde başlamak mantıklıdır.
Bazı mevzuat detayları PTF'yi dolaylı olarak devreye sokabilir. YEKDEM kapsamındaki bazı hesaplama veya mahsuplaşma detaylarında piyasa fiyatlarına atıf yapılabilir; bu tür detaylar tesisin bağlı olduğu mevzuat versiyonuna göre değişir ve EPDK/EPİAŞ kaynaklarından teyit edilmelidir.

Kısacası: YEKDEM süresince PTF "arka planda çalışan" bir gösterge, YEKDEM ise "ön planda" olan asıl fiyat mekanizmasıdır.

10 Yıl Sonrası: PTF'nin Devreye Girdiği Nokta

YEKDEM süresi dolduğunda tablo tersine döner. Özellikle 10 yıllık YEKDEM süresini tamamlamış lisanssız GES'lerde, ihtiyaç fazlası enerjinin satışında artık PTF doğrudan hesaba girer: 11415 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında, YEKDEM destekleme fiyatının belirli bir oranı (%90) ile o saatin PTF değeri karşılaştırılır ve ikisinden düşük olanı esas alınır.

Bu, üretici açısından önemli bir zihniyet değişikliği gerektirir: artık gelir, sabit bir destekleme fiyatı yerine saat saat değişen bir piyasa fiyatına bağlı hale gelir. Öğle saatlerindeki arz fazlası, negatif PTF dönemleri veya talep dalgalanmaları doğrudan o saatin gelirini etkiler.

Bu geçişin yıl bazlı hesaplama mantığını, hangi tesislerin kapsama girdiğini ve uygulamada dikkat edilmesi gereken adımları bu yazıda tekrar ayrıntılandırmıyoruz — konuyu derinlemesine işleyen 10 yılını dolduran GES'ler için EPİAŞ PTF: Yeni Gelir Modeli Rehberi yazımıza bakmanızı öneririz.

YEKDEM ile PTF'yi Karıştırmamak İçin Kontrol Listesi

Tesisinizin hangi rejimde olduğunu netleştirmek için şu soruları kendinize sorun:

Tesisiniz hâlâ YEKDEM süresinde mi? Devreye giriş tarihinizi ve o tarihte geçerli YEKDEM süresini teyit edin.
YEKDEM süreniz ne zaman doluyor? Bu tarih, gelir modelinizin PTF'ye bağımlı hale geleceği tarihtir; önceden planlama yapmak için kritiktir.
Tesisiniz lisanslı mı, lisanssız mı? YEKDEM ve PTF tavanı kuralları statüye göre farklılık gösterebilir; kendi lisans statünüzü ilgili mevzuatla birlikte teyit edin.
%90 YEKDEM tavanı hangi durumda devreye giriyor? Genel çerçevede, YEKDEM süresi dolan tesislerin ihtiyaç fazlası satışında uygulanır; kesin kapsamı için Resmî Gazete'deki ilgili kararı kontrol edin.
Saatlik mahsuplaşmaya geçtiniz mi? 1 Mayıs 2026 itibarıyla ilgili lisanssız tesislerde saatlik mahsuplaşma yürürlüktedir; bu, PTF'nin gelir üzerindeki etkisini saat bazında daha görünür hale getirir.
PTF verisini nereden takip ediyorsunuz? EPİAŞ Şeffaflık Platformu resmî kaynaktır; günlük operasyonel takip için görsel araçlar da bu veriyi kullanır.

Bu listedeki her madde, "hangi fiyat mekanizması şu an benim için geçerli" sorusunun cevabını netleştirmeye yöneliktir.

Diğer İlgili Kavramlarla İlişki

PTF ve YEKDEM ilişkisini anlamak, aşağıdaki iki kavramla birlikte değerlendirildiğinde daha net hale gelir:

Saatlik mahsuplaşma: YEKDEM sonrası dönemde gelirin saat bazında nasıl hesaplandığını etkileyen güncel bir uygulamadır. Detaylar için Saatlik mahsuplaşma 2026 rehberine bakabilirsiniz.
PTF tavan ve taban fiyat: PTF'nin EPİAŞ tarafından belirlenen üst ve alt sınırları, YEKDEM sonrası dönemde gelir aralığınızın da dolaylı sınırlarını oluşturur. Ayrıntılar için PTF tavan ve taban fiyat nedir yazımıza göz atın.

Sık Sorulan Sorular

1) YEKDEM açılımı nedir?

YEKDEM, "Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizması" ifadesinin kısaltmasıdır. Yenilenebilir kaynaklardan üretim yapan tesislere belirli bir süre öngörülebilir bir destekleme fiyatı sağlar.

2) YEKDEM süresince PTF'yi takip etmeli miyim?

Zorunlu değildir çünkü geliriniz genelde destekleme fiyatına bağlıdır, ama piyasa dinamiklerini öğrenmek ve YEKDEM sonrası döneme hazırlanmak için takip etmeye erken başlamak faydalıdır.

3) YEKDEM bitince ne olur?

YEKDEM süresi dolan lisanssız GES'lerde ihtiyaç fazlası satışı artık doğrudan piyasa dinamiklerine bağlanır; PTF, gelirin belirleyici unsurlarından biri hâline gelir.

4) %90 YEKDEM tavanı ne demek?

YEKDEM süresini tamamlamış tesislerde, ihtiyaç fazlası satışında YEKDEM destekleme fiyatının %90'ı ile o saatin PTF'si karşılaştırılır ve düşük olan esas alınır. Kesin kapsam ve uygulama için ilgili mevzuat teyit edilmelidir.

5) Bu konuda daha detaylı rehber var mı?

Evet. Yıl bazlı hesaplama mantığı ve uygulama kontrol listesi için 10 yılını dolduran GES'ler için EPİAŞ PTF yazımızı inceleyebilirsiniz.

Sonuç

YEKDEM ve PTF, bir GES'in gelir hikâyesinde farklı dönemlerde öne çıkan iki mekanizmadır: YEKDEM süresince destekleme fiyatı belirleyicidir, süre dolduğunda ise PTF doğrudan devreye girer. Tesisinizin hangi rejimde olduğunu ve bu geçişin ne zaman gerçekleşeceğini bilmek, gelir planlamasını doğru yapmanın ilk adımıdır.

Hemen aksiyon alın

Kaynaklar

Resmî Gazete — YEKDEM ve ilgili Cumhurbaşkanı Kararları (11415 sayılı karar dahil)
EPİAŞ Şeffaflık Platformu (seffaflik.epias.com.tr) — saatlik PTF verileri
Ranaliz ürün yetenekleri: üretim × PTF × dağıtım bedeli senaryo ve net gelir analiz aracı (resmî mahsuplaşma/uzlaştırma yerine geçmez, GÖP motoru değildir, garanti fiyat vermez)

Ahmet Korkmaz

Elektrik-Elektronik Mühendisi

12 Eylül 2026